تحولات مالیاتی در امارات و عربستان

تحولات مالیاتی در امارات و عربستان

تسهیل قانونی یا فرصت استراتژیک برای سرمایه گذاری ؟

در سالهای اخیر، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، به ویژه امارات متحده عربی و عربستان سعودی ، گام هایی اساسی در مسیر نوسازی نظام های مالیاتی و تطبیق با استانداردهای جهانی برداشته اند . این تحولات تنها ناظر به جمع آوری مالیات نیست بلکه در خدمت ساختاردهی مجدد اقتصاد، افزایش شفافیت مالی و ایجاد محیطی قابل پیش بینی برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی است . در این میان تصمیمات اخیر این دو کشور مبنی بر اعطای معافیت از جریمه های مالیاتی را باید نقطه ی عطفی در تعامل دولت ها با کسب و کارها دانست . اقدامی که نه تنها جنبه ی حقوقی دارد بلکه پیامدهای استراتژیک نیز برای آینده فعالیت اقتصادی در منطقه در پی خواهد داشت.

۱- امارات متحده عربی: نوسازی نظام مالیاتی و صدور فرمان بخشودگی جریمه ها

امارات متحده عربی، که تا پیش از این به عنوان یکی از معدودترین کشورهای بدون مالیات بر درآمد شرکت ها شناخته می شد ، در سال ۲۰۲۳ اجرای قانون Corporate Tax Law را آغاز کرد . این قانون درآمد شرکت هایی با سود خالص بیش ۳۷۵۰۰۰۰ ( سیصد و هفتاد و پنج هزار) درهم را با نرخ ۹ درصد مشمول مالیات قرار می دهد . ساختار مالیاتی جدید با هدف تقویت منابع درآمدی پایدار دولت ، همزمان با حفظ جذابیت سرمایه گذاران خارجی تدوین شده است .

در تازه ترین اقدام وزارت دارایی (Ministry of Finance – MOF) و اداره مالیات فدرال (Federal Tax Authority (FTA تصمیمی را اعلام کردند که بر اساس آن ، اشخاص مشمولی که در مهلت قانونی برای ثبت نام مالیاتی اقدام نکرده اند، در صورت تسلیم اظهارنامه یا صورت های مالی خود حداکثر تا هفت ماه پس از پایان اولین دوره مالیاتی ، مشمول معافیت از جریمه های اداری خواهند شد. این تصمیم که در قالب Cabinet Decision صادر شده است نه تنها به بخشودگی جریمه ها اختصاص دارد بلکه امکان بازپرداخت جریمه هایی که پیش تر از مودیان دریافت شده را نیز فراهم می آورد.

خواندن مقاله فرصت های سرمایه گذاری در عربستان سعودی را از دست ندهید. این مقاله به قلم دکتر افسانه ساری به نگارش درآمده است.

نکته : Cabinet Decision به عنوان ابزار اجرایی قانون فدرال در چارچوب نظام حقوقی امارات متحده عربی است که توسط شورای وزیران صادر شده است و شامل مقرراتی است که نحوه ی اجرای مفاد قانونی را در سطح عملیاتی و اجرایی تعیین می کند.

تحولات مالیاتی در امارات و عربستان

FTA چیست؟

(Federal TAX Authority (FTA به عنوان نهاد اصلی اجرای قوانین مالیاتی در سطح فدرال امارات ، مسئولیت ثبت مودیان، دریافت اظهارنامه ها، بررسی تخلفات و صدور جریمه ها است . این نهاد نقش حیاتی در دیجیتال سازی فرآیندهای مالیاتی ، راه اندازی سامانه ی Emara Tax و آموزش مودیان برای انطباق با الزامات قانونی ایفا می کند.

نکته : Emara Tax ، سامانه رسمی و الکترونیکی اداره مالیات فدرال امارات است که به موجب مقررات مالیاتی کشور، بستر قانونی تعامل مودیان با نظام مالیاتی را در تمامی مراحل، از ثبت نام و تسلیم اظهارنامه تا پرداخت ، تقسیط، استرداد و پیگیری حقوقی فراهم می سازد. این سامانه بخشی از راهبرد کلان دولت امارات در راستای تحول دیجیتال و انطباق با استانداردهای بین المللی شفافیت مالیاتی است .

۲- عربستان سعودی: تمدید بخشودگی سراسری و فرصت تسویه بدون جریمه

در سوی دیگر منطقه عربستان سعودی نیز با ساختار مالیاتی قوی تر و سابقه ی اجرای مالیات بر ارزش افزوده VAT از سال ۲۰۱۸ ، همواره در پی اصلاحات پیوسته و تقویت اعتماد فعالان اقتصادی بوده است . از جمله اقدامات کلیدی اخیر، تمدید طرح بخشودگی جریمه ها توسط اداره زکات ، مالیات و گمرک Zakat, Tax and Customs Atyhority – ZATCA تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۵ است .
این ابتکار ، شامل معافیت از جریمه های ناشی از ثبت نام دیرهنگام، پرداخت با تاخیر، عدم تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر ، اصلاح اظهارنامه های VAT و تخلفات مربوط به فاکتورهای الکترونیکی است . این طرح با هدف افزایش مشارکت داوطلبانه مودیان، پاکسازی سوابق مالیاتی و تسهیل بازگشت به چرخه رسمی اقتصاد تدوین شده است .

تحولات مالیاتی در امارات و عربستان

ZATCA چیست؟

ZATCA نهاد رسمی عربستان در امور زکات، مالیات و گمرک است که با ادغام سه مرجع قبلی شکل گرفت . این نهاد مسئولیت اجرای تمامی قوانین مالیاتی کشور را بر عهده دارد . از جمله دریافت زکات شرکت ها، اجرای قوانین VAT ، کنترل مرزی، اجرای سامانه صدور فاکتور الکترونیکی و رسیدگی به تخلفات مالیاتی ، سامانه های دیجیتالی پیشرفته این سازمان مانند Fatoora نقش مهمی در تحقق چشم انداز ۲۰۳۰ عربستان دارد.
نکته : Fatoora سامانه ی رسمی فاکتور الکترونیکی در پادشاهی عربستان سعودی است که مطابق با مقررات اجرایی قانون مالیات بر ارزش افزوده، به عنوان سیستم دیجیتال الزام آور برای صدور، نگهداری و تایید صحت فاکتورهای مالیاتی در چارچوب قانونی ، توسط اداره زکات ، مالیات و گمرک ZATCA راه اندازی شده است . این سیستم نقش مهمی در شفاف سازی تراکنش های تجاری، جلوگیری از فرار مالیاتی و تسهیل فرآیندهای ممیزی مالیاتی دارد.

تحولات مالیاتی در امارات و عربستان

شنیدن پادکست مفهوم قراردادهای شرعی در تجارت و کسب‌وکار کشورهای حوزه خلیج فارس را به شما پیشنهاد میکنم.

تحلیل حقوقی و راهبردی برای کسب و کارها:

در نگاه اول، این معافیت ها اقدامی صرفا حمایتی از سوی دولت ها به نظر می رسند. اما در واقعیت ، ابعاد حقوقی و اقتصادی عمیق تری در این تصمیمات نهفته است.

از منظر حقوقی:

این اقدامات، نشان دهنده ی رویکرد انعطاف پذیر نهادهای مالیاتی در برابر مودیانی است که یا از قوانین جدید بی اطلاع بوده اند و یا به دلایل فنی واجرایی از انطباق بازمانده اند.
نظام مالیاتی هر دو کشور به جای تمرکز بر مجازات ، به اصلاح رفتار مالیاتی و افزایش مشارکت هوشمندانه اهمیت می دهد.

از منظر اقتصادی:

این معافیت ها در عمل نوعی عفو مالیاتی با هدف تقویت اعتماد بخش خصوصی به حساب می آیند
کسب و کارهای خارجی که قصد ورود یا گسترش در امارات یا عربستان را دارند ، اکنون با فرصت طلایی برای انطباق بدون فشار مالیاتی سنگین مواجه اند .
این تصمیمات به ویژه برای استارت آپ ها ، شرکتهای متوسط و سرمایه گذاران تازه وارد از اهمیت بالایی برخوردار است . زیرا پایین بودن هزینه های انطباق اولیه میتواند در تصمیم نهایی برای ورود به بازار تعیین کننده باشد .

تحولات مالیاتی در امارات و عربستان

اثر بر اکوسیستم سرمایه گذاری منطقه:

در سطح کلان، این تصمیمات بخشی از تلاش هدفمند دولت های خلیج فارس برای تبدیل به قطب اقتصادی رقابتی در سطح جهانی است اقدامات زیر را می توان در این راستا تحلیل کرد:

پشتیبانی از سرمایه گذاران جدید از طریق مشوق های مالیاتی
کاهش ریسک حقوقی فعالیت اقتصادی در سال های ابتدایی
حذف موانع بوروکراتیک و تسهیل فرآیند های ثبت و گزارش دهی
ایجاد اکوسیستم شفاف برای رقابت سالم و پایدار

جمع بندی:

تحولات اخیر در نظام مالیاتی امارات و عربستان نشان دهنده ی درک عمیق دولت ها از نقش حیاتی مشارکت بخش خصوصی در رشد اقتصادی پایدار است . این تصمیمات یک فرصت عالی هستند و آزمونی برای میزان آمادگی شرکت ها در انطباق با ساختارهای جدید قانونی به شمار می روند .

اگر شما صاحب کسب و کار و یا سرمایه گذاری هستید که به دنبال حضور یا توسعه فعالیت خود در این کشورها هستید ، اکنون بهترین زمان برای اقدام است . هم اکنون می توانید بدون دغدغه جریمه های قبلی ، پرونده مالیاتی خود را شفاف نمایید و مطابق با قانون ، بیزنس خود را آماده برای گسترش در یکی از پویاترین بازارهای منطقه کنید .

نویسنده: دکتر افسانه ساری
وکیل و مشاور حقوقی شرکتها و بیزنس ها در حوزه خلیج فارس

دریافت مشاوره از طریق واتساپ: 0096893290343

برای مشاوره تخصصی در زمینه انطباق مالیاتی ، ساختاردهی سرمایه گذاری و ورود قانونی به بازارهای عربستان و امارات با من در تماس باشید.